Satın aldığınız her hammadde, parça ve hizmet, sizin ürününüzün ve itibarınızın bir parçasıdır. Tedarikçi denetimi, bu zincirdeki halkaların beklediğiniz kalitede ve şartlarda çalışıp çalışmadığını yerinde doğrulamanın en güvenilir yoludur.
Tedarikçi denetimi nedir?
Tedarikçi denetimi; bir kuruluşun mal veya hizmet aldığı tedarikçilerini, fason üreticilerini, alt yüklenicilerini ve iş ortaklarını belirlenen standartlara, sözleşme şartlarına ve yasal gerekliliklere uygunluk açısından değerlendirmesidir. Denetim, müşteri konumundaki kuruluş adına yürütülür; denetim literatüründe 2. taraf denetimi olarak da geçer. Sonucunda sertifika değil, bulguları ve iyileştirme önerilerini içeren ayrıntılı bir tedarikçi denetim raporu sunulur.
Tedarikçi denetimi neden yapılır?
- Tedarikçi kaynaklı kalite sorunlarını, ürün geri çağırmalarını ve müşteri şikâyetlerini önlemek
- Tedarikçi seçimi ve onayını beyana değil, yerinde kanıta dayandırmak
- Sözleşme ve tedarikçi şartnamesi yükümlülüklerinin yerine getirildiğini doğrulamak
- Çevre, iş sağlığı ve güvenliği ile yasal uyum risklerini tedarik zincirinde de yönetmek
- ISO 9001 madde 8.4 gibi dış kaynaklı süreçlerin kontrolüne ilişkin şartları karşılamak
Tedarikçi denetimi hangi durumlarda yapılır?
- Yeni bir tedarikçi seçimi ve onayı öncesinde
- Kritik tedarikçilerin performansını periyodik olarak izlemek için
- Kalite şikâyeti, iade veya tekrarlayan uygunsuzluk sonrasında
- Yeni bir ürün, sözleşme veya iş birliği başlamadan önce
- Tedarik zincirinde kalite, çevre, İSG veya sektörel risklerin yönetilmesi gerektiğinde
Tedarikçi denetiminde neler değerlendirilir?
Kapsam, tedarikçinin sizin için ne ürettiğine göre belirlenir. Tipik başlıklar; kalite yönetimi ve kalite kontrol uygulamaları, üretim ve proses kontrolü, izlenebilirlik, ölçüm ekipmanlarının kalibrasyonu, uygun olmayan ürün yönetimi, depolama ve sevkiyat, iş sağlığı ve güvenliği, çevre ve yasal uyumdur. Başlıkların ayrıntısını tedarikçi denetimi kontrol listesi yazımızda bulabilirsiniz.
İç denetim, tedarikçi denetimi ve belgelendirme denetimi farkı
Denetimler, kimin kimi değerlendirdiğine göre üç türe ayrılır:
- İç denetim (1. taraf): Kuruluş kendi sistemini denetler. Çıktı: iç iyileştirme.
- Tedarikçi denetimi (2. taraf): Kuruluş tedarikçisini veya iş ortağını denetler. Çıktı: denetim raporu.
- Belgelendirme denetimi (3. taraf): Bağımsız bir belgelendirme kuruluşu denetler. Çıktı: sertifika.
Tedarikçinizin ISO 9001 belgesine sahip olması, onun yönetim sisteminin standarda uygun olduğunu gösterir; ancak sizin ürününüze özel şartlarınızı karşıladığını garanti etmez. Bu nedenle kritik tedarikçilerde belgelendirme denetimi, tedarikçi denetiminin yerini tutmaz.
Tedarikçi denetimini kim yapmalı?
Denetim, satın alma veya kalite ekibiniz tarafından yapılabileceği gibi bağımsız bir denetim kuruluşuna da yaptırılabilir. Bağımsız denetim; ticari ilişkiden kaynaklanan önyargıyı ortadan kaldırır, farklı tedarikçiler arasında aynı ölçütlerle karşılaştırma yapılmasını sağlar ve iç kaynaklarınızın yükünü azaltır.
Tedarikçi denetiminin adım adım nasıl yürütüldüğünü tedarikçi denetimi nasıl yapılır yazımızda anlattık. Tedarikçilerinizi bağımsız bir gözle değerlendirmek için tedarikçi denetimi hizmetimizi; kendi şube, bayi ve franchise ağınız için ise şube ve mağaza denetimi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.